Thứ Tư, 22 tháng 2, 2017

LIỆU CÓ KHẢ THI HAY KHÔNG KHI KIỆN FORMOSA VÀ CHÍNH PHỦ VIỆT NAM RA TÒA ÁN HÌNH SỰ QUỐC TẾ?

Vào ngày 15-9-2016 vừa qua, Tòa án Hình sự quốc tế (ICC) tuyên bố sẽ thụ lý các vụ án liên quan tới các tội ác hủy hoại môi trường, khai thác tài nguyên thiên nhiên phi pháp và trưng thu trái pháp luật đất đai của người dân. Điều này mở ra cho người dân trên toàn thế giới một cơ hội để đòi lại công lý và quyền lợi của mình trong trường hợp pháp luật quốc gia thể giải quyết một cách triệt để. Tất nhiên, trong số đó có một lượng lớn người dân Việt Nam và các quốc gia pháp luật chưa hoàn hiện, tư pháp không độc lập và do ảnh hưởng của nền kinh tế chưa phát triển, phải chấp nhận những điều khoản thua thiệt về môi trường.


Từ tháng 4 năm 2016 đến nay, dư luận cả nước dần dậy sóng khi Formosa xả thải dẫn đến việc cá chết hàng loạt tại các tỉnh miền Trung. Sau những căn cứ về hành vi vi phạm và áp lực từ dư luận xã hội, Chính phủ Việt Nam đã xác định nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường biển là lỗi của Hưng nghiệp Formosa và đã buộc tập đoàn này phải bồi thường thiệt hại 500 triệu USD. Tuy nhiên việc kết luận vi phạm pháp luật không qua xét xử và trách nhiệm pháp lý chỉ là bồi thường với giá trị được cho là không hợp lý đã gây nên sự bất mãn, phản đối của đại bộ phận người dân Việt Nam. Bằng nhiều phương thức khác nhau, người dân các tỉnh miềm Trung Việt Nam cố gắng bày tỏ thái độ nhằm đòi hỏi quyền lợi của mình.

Tưởng chừng như vụ việc đã được xử lý và mọi chuyện sẽ dần chìm xuống như bao trường hợp khác. Nhưng không, chúng lại được đẩy lên mạnh mẽ và đỉnh điểm là vụ việc người dân giáo xứ Song Ngọc tỉnh Nghệ An bị đàn áp một cách triệt để vào ngày 14/2 vừa qua. Sự việc này đẩy người dân cả nước vào một hoàn cảnh trớ trêu là pháp luật và nền tư pháp quốc gia không ủng hộ quyền lợi chính đáng của mình. Từ đây, một lượng lớn những người đã và đang bị ảnh hưởng bởi Formosa đã nghĩ đến việc dùng pháp luật quốc tế để giải quyết vấn đề. Tuy nhiên sự việc không hề đơn giản như vậy.

TÒA ÁN HÌNH SỰ QUỐC TẾ LÀ GÌ?

Tòa Hình sự Quốc tế ( International Criminal Court – ICC) là một tòa án thường trực để truy tố cá nhân phạm tội ác diệt chủng, tội ác chống lại loài người, tội ác chiến tranh, tội ác xâm lược và mới đây là những vụ án về môi trường. Các điều khoản về ICC được quy định cụ thể tại Quy chế Rome về tòa án Hình sự Quốc tế năm 1998.

Toàn văn Quy chế Rome về tòa án Hình sự Quốc tế năm 1998: https://ambn.vn/guide/2811/quy-che-rome-ve-toa-an-hinh-su-quoc-te-nam-1998.html#_Toc422540024R

Bản thân Tòa Hình sự Quốc tế được hình thành dựa trên sự đồng thuận và tự nguyện gia nhập của các quốc gia thành viên, do đó nó chỉ có thẩm quyền tài phán đối với các quốc gia đó. Cho đến nay, ICC đã có 116 thành viên và trên 30 thành viên đã ký kết nhưng chưa phê chuẩn. Hiện tại Việt Nam vẫn chưa ký kết và phê chuẩn về việc tham gia ICC, do đó ICC sẽ không hề có thẩm quyền tài phán đối với Việt Nam. Vì vậy, những dự tính về hoạt động đưa Chính phủ Việt Nam hay tập đoàn Formosa ra Tòa án Hình sự Quốc tế là không thực tế vì không thuộc các trường hợp được quy định tại Chương VII Hiến chương Liên Hợp Quốc (Toàn văn Hiến chương Liên Hợp quốc:http://thuvienphapluat.vn/van-ban/Van-hoa-Xa-hoi/Hien-Chuong-Lien-hop-quoc-1945-229045.aspx). Và  ngay cả trong thời điểm hiện tại, cho dù Chính phủ Việt Nam có gia nhập và ký kết tham gia ICC thì những nguyện vọng của người dân Việt Nam cũng không thể thành hiện thực. Bởi theo  quy định tại điều 11, khoản 3 điều 12 và phần 9 của  Quy chế Rome về tòa án Hình sự Quốc tế năm 1998 thì Tòa án sẽ không có thẩm quyền giải quyết đối với các tội phạm xảy ra trước khi Quy chế có hiệu lực đối với vụ việc Formosa bởi việc xả thải diễn ra trước khi ký kết và phê chuẩn.


VẬY, ĐÂU SẼ LÀ GIẢI PHÁP HỮU ÍCH CHO NHỮNG CON NGƯỜI ĐANG NGÀY ĐÊM ĐI TÌM CÔNG LÝ?

Theo như tình hình Việt Nam hiện tại, sẽ khó có một giải pháp triệt để nhằm giải quyết những bức xúc, ưu tư của người Việt. Với góc nhìn hạn hẹp của người biên tập, việc nộp đơn đưa Formosa hay Chính phủ Việt Nam ra Tòa Hình sự Quốc tế sẽ không đưa đến kết quả thực tế nào. Nếu có, đó sẽ là những đóng góp về mặt tinh thần đối với người dân chịu nạn ở miền Trung, đồng thời sẽ tranh thủ được sự ủng hộ của dư luận quốc tế. Đổi lại sẽ là những nguy cơ về vòng lao lý, về sự đàn áp, trù dập của chính quyền Việt Nam đối với những người khởi xướng. Việc hiện tại chúng ta nên làm là phải giải quyết tận gốc những nguyên nhân gây ra sự việc, và từ đó, buộc những cá nhân, tổ chức phải chịu trách nhiệm về những sai phạm của mình.

“Chỉ khi chúng ta vực dậy được người dân bằng sự vất vả, lòng quyết tâm, bất khuất và vất vả cả chúng ta, họ sẽ thức tỉnh tỉnh một lần nữa. Sẽ như ông cha ta trước đây, không hưởng thụ Việt Nam như một món quà mà tự  tay xây dựng nó”

Triệu Trí Thành 

Bạch Hoàn: Thôi rồi anh Võ Kim Cự ơi…

Hôm nay, Uỷ ban Kiểm tra Trung ương Đảng đã công bố kết luận về các sai phạm của các tập thể và cá nhân có liên quan đến Formosa.
Trước tiên, tôi xin nhiệt liệt chúc mừng anh Võ Kim Cự, người đàn ông tôi đã theo đuổi suốt thời gian qua. Với vị trí phó bí thư tỉnh ủy, bí thư Ban cán sự đảng, chủ tịch UBND tỉnh nhiệm kỳ 2011-2016, Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiêm Trưởng ban quản lý Khu kinh tế Hà Tĩnh (2008-2010), Võ Kim Cự đã thiếu trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo; buông lỏng quản lý, điều hành; thiếu kiểm tra, giám sát trong quá trình thực hiện dự án; để xảy ra các vi phạm trong thẩm định, phê duyệt, cấp phép và quản lý nhà nước đối với dự án Formosa Hà Tĩnh.
Kết luận của UB Kiểm tra Trung ương nhấn mạnh, những sai phạm của Võ Kim Cự là nghiêm trọng, phải xem xét, thi hành án kỉ luật.
Cùng với Võ Kim Cự, tôi xin nhiệt liệt chúc mừng các anh Lê Đình Sơn - bí thư Hà Tĩnh, Đặng Quốc Khánh – chủ tịch Hà Tĩnh cũng được nêu tên.
Tôi đặc biệt chúc mừng nguyên thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Thái Lai, người đã cấp phép cho Formosa xả thải ra biển. Đồng thời chúc mừng nguyên Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Minh Quang. Hai nhân vật này được kết luật là có sai phạm nghiêm trọng, phải xem xét thi hành kỉ luật.
Nguyên nhân cũng vì thiếu trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo; buông lỏng quản lý, điều hành; thiếu kiểm tra, giám sát; để xảy ra các vi phạm trong công tác thẩm định, phê duyệt, chấp thuận thay đổi đánh giá tác động môi trường, điều chỉnh địa điểm xả thải và quản lý nhà nước đối với dự án Formosa.
Những người sẽ bị kỉ luật này đều là những nhân vật tôi đã viết bền bỉ, kiên trì, không biết mệt mỏi. Tôi rất buồn, vì từ đây tình cảm giữa tôi và họ sẽ dần nhạt phai để dành mối quan tâm cho những người khác. Tuy vậy, tôi vẫn không quên dành lợi khen ngợi cho Uỷ ban Kiểm tra Trung ương. Đây là những quyết định cần thiết ở thời điểm này. Ít nhất sẽ làm dư luận nguôi ngoai. ;)
Để ổn định lòng dân hơn, tôi đề nghị Uỷ ban Kiểm tra Trung ương xem xét tiếp các trường hợp đã khẳng định biển miền Trung an toàn, hải sản an toàn ở vào thời điểm chưa an toàn. Điển hình trong số đó có Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, phó chủ tịch tỉnh Hà Tĩnh Đặng Ngọc Sơn.
Những cá nhân này đã có những phát biểu khiến người dân tin là hải sản đánh bắt ở biển miền Trung là an toàn vào thời điểm còn chưa tìm ra thủ phạm là Formosa. Trong khi thực tế hải sản bị nhiễm độc nặng nề. Đó là hành động dối trên lừa dưới, dối trời lừa dân, gây mất niềm tin trong nhân dân, tuyệt đối không thể bỏ qua.
Image may contain: 1 person, suit

Công bố các tập thể, cá nhân sai phạm liên quan sự cố Formosa

Ủy ban kiểm tra Trung ương kết luận những vi phạm, khuyết điểm của Ban cán sự đảng Bộ Tài nguyên và Môi trường và các cá nhân nêu trong kết luận là nghiêm trọng, đến mức phải xem xét, thi hành kỷ luật. 
Một người dân chìa ra con cá chết ông nhặt được trên bờ biển ở huyện Phú Lộc, Thừa Thiên - Huế do sự cố xả thải Formosa - Ảnh: T.L


Ngày 22-2, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã ra thông báo về Kỳ họp thứ 11 của Ủy ban như sau:
Từ ngày 15 đến 17-2, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp kỳ thứ 11. Ông Trần Quốc Vượng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương chủ trì kỳ họp. Tại kỳ họp này, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã xem xét, kết luận các nội dung sau:
1 - Về kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với Ban cán sự đảng Bộ Tài nguyên và Môi trường và các cá nhân liên quan Ban cán sự đảng Bộ Tài nguyên và Môi trường giai đoạn 2008 -2016 đã thiếu trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo; buông lỏng quản lý, điều hành; thiếu kiểm tra, giám sát; để xảy ra các vi phạm trong công tác thẩm định, phê duyệt, chấp thuận thay đổi đánh giá tác động môi trường, điều chỉnh địa điểm xả thải và quản lý nhà nước đối với dự án Formosa Hà Tĩnh.
Để xảy ra các vi phạm nêu trên, trách nhiệm thuộc về ông Nguyễn Minh Quang, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Ban cán sự đảng, nguyên Bộ trưởng với cương vị là người đứng đầu;
Ông Bùi Cách Tuyến, nguyên Ủy viên Ban cán sự đảng, nguyên Thứ trưởng, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường và ông Nguyễn Thái Lai, nguyên Ủy viên Ban cán sự đảng, nguyên thứ trưởng chịu trách nhiệm trực tiếp về những vi phạm thuộc lĩnh vực được phân công phụ trách và cùng chịu trách nhiệm về các vi phạm, khuyết điểm của Ban cán sự đảng Bộ Tài nguyên và Môi trường;
Ông Mai Thanh Dung trong thời gian giữ chức vụ Cục trưởng Cục thẩm định, đánh giá tác động môi trường và ông Lương Duy Hanh, Cục trưởng Cục kiểm soát hoạt động bảo vệ môi trường đã thiếu trách nhiệm trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao.
Những vi phạm, khuyết điểm của Ban cán sự đảng Bộ Tài nguyên và Môi trường và các cá nhân nêu trên là nghiêm trọng, đến mức phải xem xét, thi hành kỷ luật.
Vì Formosa gây ra vụ cá chết nên tàu thuyền, chài lưới của ngư dân thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh) phải nằm bờ - Ảnh: VĂN ĐỊNH
2 - Về kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với Ban cán sự đảng UBND tỉnh Hà Tĩnh và các cá nhân liên quan Ban cán sự đảng UBND tỉnh Hà Tĩnh các nhiệm kỳ 2004 - 2011, 2011-2016 đã thiếu trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo; buông lỏng quản lý, điều hành; thiếu kiểm tra, giám sát trong quá trình thực hiện dự án; để xảy ra các vi phạm trong thẩm định, phê duyệt, cấp phép và quản lý nhà nước đối với dự án Formosa Hà Tĩnh.
Để xảy ra các vi phạm nêu trên, trách nhiệm chính thuộc về ông Võ Kim Cự trong thời gian giữ cương vị phó bí thư tỉnh ủy, bí thư Ban cán sự đảng, chủ tịch UBND tỉnh nhiệm kỳ 2011-2016, Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiêm Trưởng ban quản lý Khu kinh tế (2008-2010) và trách nhiệm của ông Hồ Anh Tuấn, Trưởng ban quản lý Khu kinh tế Vũng Áng (2010 - 2016);
Các ông Lê Đình Sơn, Đặng Quốc Khánh, Dương Tất Thắng và Nguyễn Nhật trong thời gian giữ cương vị Ủy viên Ban cán sự đảng UBND tỉnh Hà Tĩnh có phần trách nhiệm.
Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Tĩnh các nhiệm kỳ trong thời gian từ 2005 - 2016 đã thiếu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát đối với Ban cán sự đảng UBND tỉnh trong quá trình triển khai thực hiện dự án Formosa Hà Tĩnh.
Những vi phạm, khuyết điểm của Ban cán sự đảng UBND tỉnh Hà Tĩnh và các ông Võ Kim Cự, Hồ Anh Tuấn là nghiêm trọng, đến mức phải xem xét, thi hành kỷ luật.
Ủy ban Kiểm tra Trung ương yêu cầu Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Tĩnh và các ông Lê Đình Sơn, Đặng Quốc Khánh, Dương Tất Thắng, Nguyễn Nhật tổ chức kiểm điểm sâu sắc, nghiêm túc rút kinh nghiệm; đồng thời, chỉ đạo kiểm điểm, xem xét kỷ luật đối với những cán bộ thuộc thẩm quyền theo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương.
Về giải quyết tố cáo ông Nguyễn Văn Thiện, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy và ông Lê Kim Toàn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Định: Qua giải quyết tố cáo, Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận: Ông Nguyễn Văn Thiện và ông Lê Kim Toàn có trách nhiệm về các khuyết điểm, vi phạm của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bình Định trong công tác tuyển dụng, quy hoạch, đề bạt, bổ nhiệm một số cán bộ không đúng quy định của Đảng, Nhà nước.
Ủy ban Kiểm tra Trung ương yêu cầu Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bình Định , đồng chí Nguyễn Văn Thiện và đồng chí Lê Kim Toàn kiểm điểm trách nhiệm , đề xuất hình thức xử lý, báo cáo Ủy ban Kiểm tra Trung ương xem xét.
Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị Ban cán sự đảng Chính phủ chỉ đạo thanh tra toàn diện việc cổ phần hóa cảng Quy Nhơn. 

Thứ Ba, 21 tháng 2, 2017

ÂN XÁ QUỐC TẾ LÊN ÁN NHÀ CẦM QUYỀN VIỆT NAM TẤN CÔNG NGƯỜI ĐI KIỆN FORMOSA

Ngày 20.02.2017 tổ chức Ân Xá Quốc Tế - Amnesty International (AI) đã lên ánviệc công an hành hung những người đi kiện Formosa và kêu gọi hành động trên toàn cầu để cảnh báo tình trạng này.
Amnesty đã phác họa lại khung cảnh những ngư dân đi kiện Formosa bị đàn áp và ra lời kêu gọi hành động khẩn cấp trên toàn cầu.
Amnesty gợi ý mọi người gửi điện cho thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, bộ trưởng bộ công an Tô Lâm, và cả bộ trưởng ngoại giao Phạm Bình Minh.
Amnesty nói rõ việc hàng trăm công an được trang bị vũ khí đã chờ sẵn, mai phục và đánh đập kể cả đàn ông lẫn đàn bà và trẻ em.
"Nhân chứng - người giúp điều phối việc nạp đơn khởi kiện - tin rằng những người mặc thường phục không rõ danh tính lẩn trong đoàn người đang cầu nguyện và ném đá vào công an, những kẻ đã xịt hơi cay và dường như đã ném lựu đạn vào đoàn người. Trong khi chạy trốn, người dân tiếp tục bị tấn công đánh đập bằng gậy gộc và dùi cúi điện, lần này là do công an" Ân Xá Quốc Tế nêu rõ.
Tổ chức nhân quyền này cũng cho biết hơn 700 người đã đi nạp 619 đơn kiện Formosa bằng xe máy và đi bộ.
Sự việc đã bị đẩy lên căng thẳng bằng đợt trấn áp của công an kể cả là đánh chảy máu linh mục Nguyễn Đình Thục.
Amnesty cũng nhấn mạnh ngay từ đầu sự nguy hại của thảm họa mà Formosa gây ra cho môi trường biển và các ngư dân miền trung Việt Nam. Hơn 270.000 ngư dân đã bị thiệt hại nặng nề từ khi Formosa xả thải trực tiếp xuống biển.
Trong bản lên tiếng này, Ân Xá Quốc Tế cũng thông tin về sự kiện 506 đơn kiện Formosa bị bác bỏ, và trước đó là chuyến đi kiện bị ngăn cảm của hàng trăm ngư dân Nghệ An, đặc biệt là cuộc biểu tình của hơn 20 ngàn người trước trụ sở Formosa.
Cộng đồng cũng được biết thực trạng đời sống của người dân và cách mà nhà cầm quyền hành xử với sự cơ cực của người dân sau thảm họa môi trường.
"619 đơn kiện bị ngăn cấm đi nạp đơn tại Toà Án Kỳ Anh Hà Tĩnh là những cá nhân từ Nghệ An, những người không được liệt vào diện các đối tượng đền bù theo quyết định 1880 của thủ tướng chính phủ" bản lên tiếng viết.
Việc cấm cản, hành hung linh mục và ngư dân hôm 14.02.2017 đã bị truyền thông Mạng xã hội và báo chí quốc tế phanh phui.
Một động thái đáng bàn là Ban Công Lý Hoà Bình giáo phận Vinh cùng nhiều giáo xứ đã lên tiếng và thắp nến cầu nguyện cho cha Thục và giáo dân Song Ngọc.
Tướng Tô Lâm và cả chính thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã coi chuyến đi kiện của người dân là "một vụ bạo loạn nhỏ" và yêu cầu xử lý mạnh tay.
Báo chí trong nước mấy ngày nay cũng dồn dập dùng mọi cách để vu khống chính nghĩa của giáo dân và cha Thục.
Với việc Ân Xá Quốc Tế, tổ chức nhân quyền lớn bậc nhất hiện nay trên thế giới, lên án vụ trấn áp các ngư dân đi kiện sẽ khiến nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam cay cú vì hành động đê hèn đã bị vạch trần.
Minh Nhật, GNsP
Image may contain: 4 people, text

HỘI ĐỒNG LIÊN TÔN VIỆT NAM - TUYÊN BỐ VỀ VỤ ĐÀN ÁP GIÁO DÂN SONG NGỌC

 HỘI ĐỒNG LIÊN TÔN VIỆT NAM
TUYÊN BỐ VỀ VỤ ĐÀN ÁP GIÁO DÂN SONG NGỌC
NGÀY 14-02-2017 TẠI NGHỆ AN.
Kính gởi:
- Quý Đồng bào Việt Nam trong và ngoài nước,
- Quý Chính phủ dân chủ, Quý Tổ chức nhân quyền trên toàn thế giới.
- Quý Anh Chị Em giáo dân Song Ngọc, Quỳnh Lưu, Nghệ An.
Vụ đầu độc biển do công ty gang thép Hưng Nghiệp Formosa tại Vũng Áng, Hà Tĩnh gây ra cách đây gần một năm, sẽ lưu lại trong lịch sử Việt Nam vì vô vàn hậu quả tai hại gây ra cho đất nước và dân tộc. Nó được đánh giá như một thảm họa môi trường, tai họa kinh tế, đại họa sức khỏe và hiểm họa quốc phòng. Quả thế, vụ việc đó làm lộ nhiều sự thật ghê gớm mà công luận ngày càng biết rõ và hết sức lo âu. Đó là Formosa trên danh nghĩa thuộc nhà đầu tư Đài Loan, doanh nghiệp Đài Loan, nhưng vốn chủ yếu của nó là từ Trung cộng, với nhà thầu gian trá Trung cộng, công nghệ lỗi thời Trung cộng, hàng vạn binh lính trá hình công nhân Trung cộng! Formosa chính là mưu đồ Trung cộng tàn phá đất nước Việt, hủy diệt giống nòi Việt, tấn công quốc gia Việt trên phương diện chính trị, kinh tế, quân sự. Nó đã và đang làm hư hỏng nhân sự lãnh đạo của đảng cầm quyền, biến nhiều quan chức cấp chóp bu trong bộ máy cai trị thành những kẻ phản dân hại nước. Nó là mũi gươm thọc vào sườn cơ thể VN, dễ dàng cắt đôi đất nước VN. Nó làm chảy máu nền kinh tế VN, gây lụn bại cho môi trường VN!
Chính vì thế, từ gần một năm qua, mọi tầng lớp nhân dân đã lên tiếng bằng nhiều cách thức: viết bài trên mạng, xuống đường biểu tình, thu thập chữ ký, vận động quốc tế, tiến hành khởi kiện thủ phạm tai ác đó cùng các đồng phạm. Thế nhưng, bất chấp các sự thật động trời và các tiếng kêu dậy đất, nhà cầm quyền CSVN vẫn cứ bình chân như vại. Một đàng họ tìm cách bao che và tiếp tục dung túng cho Formosa; đàng khác dùng mọi thủ đoạn để dập tắt tiếng nói và cản trở hành động đòi công lý và sự thật của người dân.
Gần nhất, ngày 14-02-2017, nhà cầm quyền đã ra tay đàn áp đoàn giáo dân Giáo xứ Song Ngọc, Quỳnh Lưu, Nghệ An hành trình vào Hà Tĩnh dưới sự hướng dẫn của linh mục Nguyễn Đình Thục, đến tòa án thị xã Kỳ Anh để đòi Formosa bồi thường những thiệt hại đã gây ra cho họ.
Tin tức cho hay giới chức tỉnh Nghệ An trước hết đã cấm các chủ phương tiện vận tải công cộng chở đoàn người khởi kiện. Khi người dân quyết tâm đến toà án bằng cách đi bộ và xe máy được chừng khoảng 20km, lực lượng công an đã gài bẫy bằng cách dồn dân vào một chỗ, trà trộn giữa họ rồi thình lình ném đá vào cảnh sát cơ động, để lực lượng này có cớ đánh đập đến đổ máu, làm bị thương gần 50 giáo dân, cướp đoạt và phá nát các phương tiện ghi hình. Chưa hết, công an còn bắt các phóng viên báo chí tự do, và nghiêm trọng hơn, đã tấn công gây thương tích cho Linh mục Nguyễn Đình Thục ngay trước mặt các viên chức cao cấp sở tại. Song song đó, nhà cầm quyền còn dàn dựng màn phá hoại xe giám đốc công an tỉnh để có cớ vu khống và kết tội đoàn người, chụp mũ Linh mục Nguyễn Đình Thục “kích động giáo dân tấn công lực lượng an ninh, tổ chức bạo loạn, gây thương tích cho nhiều cán bộ và nhân viên công lực”. Mãi tới hôm nay, họ còn trâng tráo làm việc đó trên các phương triện truyền thông đại chúng do nhà nước quản lý.
Cùng với Giáo phận Vinh, nhiều Chính phủ dân chủ năm châu, nhiều cơ quan nhân quyền quốc tế, nhiều tổ chức xã hội dân sự, nhiều cộng đồng Người Việt khắp nơi, Hội đồng Liên tôn Việt Nam long trọng tuyên bố:
1- Tố cáo trước quốc dân và quốc tế nhà cầm quyền CSVN vi phạm nghiêm trọng các quyền con người đã được Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền, Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị khẳng định và Việt Nam cam kết tuân giữ; đặc biệt là vi phạm trắng trợn quyền khởi kiện của công dân đã được điều 30 Hiến pháp công nhận. Hành vi đàn áp ấy biểu hiện sự đối đầu của lãnh đạo chính trị với nguyện vọng và sức mạnh của lòng dân.
2- Phản đối viên chức nhà nước và lực lượng công an cảnh sát Nghệ An đã tạo ra bẫy sập cách nham hiểm, dàn dựng màn vu khống cách vô liêm sỉ, sử dụng vũ lực cách thô bạo đối với nhân dân, khi họ đang thực hiện quyền công dân của mình một cách đúng luật và ôn hoà; đặc biệt là tấn công gây thương tích cho vị lãnh đạo tinh thần của giáo dân.
3- Lên án các phương tiện truyền thông đại chúng do nhà nước quản lý, cụ thể là Báo Nghệ An, đã và còn đang trơ trẽn vu khống đoàn người khiếu kiện, hầu tiếp tay cho âm mưu bắt bớ và xử tòa các nạn nhân vô tội trong tương lai. Cũng đáng bị lên án là dàn báo chí công cụ đã hoàn toàn im lặng trước vụ đàn áp đẫm máu cuộc đấu tranh cho công lý và quyền lợi chung này.
4- Cảnh báo rằng việc tiếp tục đàn áp người dân, nhất là các nạn nhân của thảm họa đi đòi công lý và quyền lợi, chẳng những không giải quyết được những vấn đề do Formosa gây ra có liên quan đến môi trường, kinh tế, sức khỏe và quốc phòng, trái lại còn đẩy đất nước vào khủng hoảng mọi mặt và nguy cơ ngoại xâm, cũng như làm dày thêm hồ sơ tội ác của đảng Cộng sản.
5- Ủng hộ tinh thần, hoan nghênh hành động và chia sẻ thảm nạn của bà con giáo dân Song Ngọc và Linh mục Nguyễn Đình Thục mới rồi, của bà con giáo dân Phú Yên và Linh mục Đặng Hữu Nam trước đây, cũng như của những đoàn người sẽ quyết tâm theo đuổi trận chiến pháp lý nhằm đưa ra tòa và tống xuất hẳn tên tội phạm Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh.
Tuyên bố tại Việt Nam ngày 21 tháng 02 năm 2017
Các Thành viên trong Hội đồng Liên tôn Việt Nam đồng ký tên.
Cao đài:
- Chánh trị sự Hứa Phi (điện thoại: 0163.3273.240)
- Chánh trị sự Nguyễn Kim Lân (điện thoại: 0988.971.117)
- Chánh trị sự Nguyễn Bạch Phụng (điện thoại: 0988.477.719)
Công giáo:
- Linh mục Ta-đê-ô Nguyễn Văn Lý (điện thoại: 0932211438)
- Linh mục Phê-rô Phan Văn Lợi (điện thoại: 0984.236.371)
- Linh mục Giu-se Đinh Hữu Thoại (điện thoại: 0935.569.205)
- Linh mục An-tôn Lê Ngọc Thanh (điện thoại: 0993.598.820)
- Linh mục Phao-lô Lê Xuân Lộc (điện thoại: 0122.596.9335)
- Linh mục Giu-se Nguyễn Công Bình (điện thoại: 01692498463)
Phật giáo:
- Hòa thượng Thích Không Tánh (điện thoại: 0165.6789.881)
- Thượng tọa Thích Viên Hỷ (điện thoại: 0937.777.312)
- Thượng tọa Thích Đồng Minh (điện thoại: 0933.738.591)
- Thượng tọa Thích Vĩnh Phước (điện thoại: 0969.992.087)
- Thượng tọa Thích Đức Minh (điện thoại: 0165.348.2276)
Phật giáo Hoà hảo:
- Ông Nguyễn Văn Điền (điện thoại: 0122.870.7160)
- Ông Lê Quang Hiển (điện thoại: 0167.292.1234)
- Ông Lê Văn Sóc (điện thoại: 096.4199.039)
- Ông Phan Tấn Hòa (điện thoại: 0162.6301.082)
- Ông Tống Văn Chính (điện thoại: 0163.574.5430)
- Ông Bùi Văn Luốc (điện thoại: 0169.612.9094)
- Ông Hà Văn Duy Hồ (điện thoại 012.33.77.29.29).
- Ông Trần Văn Quang (điện thoại 0169.303.22.77)
Tin lành:
- Mục sư Nguyễn Hoàng Hoa (điện thoại: 0121.9460.045)
- Mục sư Đinh Uỷ (điện thoại: 0163.5847.464)
- Mục sư Đinh Thanh Trường (điện thoại: 0120.2352.348)
- Mục sư Nguyễn Trung Tôn (điện thoại: 0162.838.7716)
- Mục sư Nguyễn Mạnh Hùng (điện thoại: 0906.342.908)
Trong hình ảnh có thể có: 10 người, văn bản

VỆT NƯỚC ĐỎ, GIÁO SƯ BÁ VÀ XÃ HỘI DÂN SỰ

NGUYỄN ANH TUẤN


Dải nước "lạ" màu đỏ dài 50m ở cảng Vũng Áng

Giáo sư Lê Huy Bá, chuyên gia độc học môi trường hàng đầu Việt Nam, phản đối giải thích của chính quyền thị xã Kỳ Anh về vệt nước đỏ là do "ô nhiễm hữu cơ, do con người sinh hoạt xả thải".

Giáo sư Bá tin rằng màu đỏ của vệt nước là do oxit sắt 3 và có hai nguyên nhân khả dĩ nhất cho hiện tượng này. Một là bởi "đất nhiệt đới có mầu đỏ vì chứa nhiều chất sắt, sau khi mưa nước chảy ra biển mang màu đỏ". Hai là "do sản phẩm của chất xả thải công nghiệp".
Ông chỉ có thể tiếp cận thông tin qua báo chí rồi đưa ra nhận định, chứ không có điều kiện tìm hiểu sự thật, vì như ông trả lời: "Bản thân chúng tôi [các nhà khoa học] rất được muốn biết để hiểu được thực chất của vấn đề một cách khách quan nhưng có được xem [kết quả xét nghiệm nước biển] đâu" [Tóm tắt bài của BBC]
Giáo sư Bá từng được biết đến với những bình luận mang tính chuyên môn về thảm họa cá chết năm ngoái. Nổi bật trong số đó là việc phủ nhận nguyên nhân "thủy triều đỏ" ngay sau khi lý giải này được Bộ Tài nguyên Môi trường đưa ra.
Ông cũng là người tỏ ra không hài lòng với buổi họp báo của Chính phủ công bố thủ phạm Formosa ở chỗ Chính phủ đã không đề cập đến khả năng biển miền Trung nhiễm kim loại nặng.
Phần chia sẻ sau cùng của Giáo sư Bá gợi ý một nguyên nhân quan trọng khiến dư âm của thảm họa Formosa sẽ còn kéo dài. Đó là thiếu vắng sự tham gia của các nhóm dân sự độc lập, bao gồm cả các tổ chức nghiên cứu có chuyên môn sâu về vấn đề môi trường - nơi niềm tin công chúng có thể dựa vào, trong bối cảnh các kết luận/lý giải từ phía chính quyền càng lúc càng tỏ ra thiếu thuyết phục sau hàng loạt hành xử tiền hậu bất nhất của họ.
Đòi hỏi cấp bách này, đến lượt nó, bị ách lại bởi tư duy không chấp nhận bất kỳ hình thức tổ chức độc lập nào từ phía những người nắm quyền, thể hiện qua việc trì hoãn ban hành Luật Hội trong hàng chục năm vừa rồi.
Thế là, trong lúc ở Đài Loan không khó tìm ra những giáo sư và các nhóm môi trường độc lập theo đuổi Formosa trong hàng chục năm, thị sát nhà máy hàng chục lần, làm hàng chục nghiên cứu, ra hàng chục báo cáo độc lập, dựng các trạm quan trắc đối chiếu với số liệu của Formosa và chính phủ, thì ở Việt Nam, những người hoạt động vẫn luôn trong tư thế chuẩn bị cho việc bị bắt giữ, đánh đập, giam cầm trước khi quyết định vào Vũng Áng, còn một giáo sư đầu ngành độc học môi trường thì chỉ có thể tiếp cận thông tin qua báo chí.
Để rồi một vệt nước đỏ có thể làm xáo trộn cả một quốc gia.
Vết nước đỏ ở khu cảng Vũng Áng, Hà Tĩnh
Vệt nước đỏ tại các nhà bè nổi

Cơ quan chức năng lấy mẫu nước đỏ 

 Tái bút của ban biên tập: Nhìn anh viện khoa học công nghệ lấy mẫu nước phân tích kiểu này thì dân còn khổ dài dài! Nguyên tắc lấy mẫu thử anh phải dùng chai có dây giật nắp chìm dưới đáy một mẫu, một mẫu tiếp theo ỡ giữa tầng nước, một mẫu chìm cách mặt nước khoảng từ 50cm đến 100cm, sau đó anh viện khoa học mới phân tích ba mẫu thử trên mới có kết qủa chính xác .chứ anh này dùng tay lấy kiểu trên mặt nước thì chỉ có đem về ngắm nhé!

Xã luận: Đường ra tòa mùa này dài lắm

TRỊNH HỮU LONG
19, FEB, 2017

Quãng đường từ Giáo xứ Song Ngọc (huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An) vào tới Toà án Nhân dân thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh) dài khoảng 170 cây số. Đó là con đường mà vào ngày 14/2 vừa qua, 600 người dân dự tính sẽ đi để nộp đơn khởi kiện dân sự, đòi công ty Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh bồi thường vì đã xả thải gây ô nhiễm môi trường biển.

Nhưng họ chưa bao giờ tới đích.

Đoàn khiếu kiện đã bị chính quyền chặn lại khi còn chưa kịp ra khỏi địa phận Nghệ An.

Trả lời phỏng vấn BBC, linh mục Nguyễn Đình Thục cho biết, công an đã chặn đoàn khiếu kiện, đánh đập và bắt đi nhiều người. Còn báo Nhân Dân, dẫn lời Thông tấn xã Việt Nam, thì đưa tinđoàn khiếu kiện đã gây rối loạn giao thông, ném gạch đá vào lực lượng cảnh sát, buộc chính quyền phải cẩu xe và bắt giữ nhiều người về đồn.

Dù bất cứ chuyện gì đã xảy ra, toà án vẫn nằm xa tít tắp.

Cuối tháng 9 năm ngoái, một đoàn giáo dân khác do linh mục Đặng Hữu Nam đại diện đã vào đến TAND thị xã Kỳ Anh và nộp 506 đơn khởi kiện công ty Formosa, đòi bồi thường.

Chỉ hơn một tuần sau, toà trả lại đơn với hai lý do: nguyên đơn không cung cấp được chứng cứ chứng minh thiệt hại và vụ việc đã được Thủ tướng giải quyết bằng Quyết định số 1880 ngày 29/9/2016. Theo đó, chính phủ sẽ dùng khoản tiền 500 triệu USD mà Formosa đã bồi thường cho chính phủ để bồi thường cho cho các hộ dân bị thiệt hại.

Như vậy, bằng cách này hay cách khác, chính quyền luôn từ chối mang vụ Formosa ra toà.

Đầu tiên, chính phủ chủ động lựa chọn phương án đàm phán bí mật với Formosa, thay vì khởi kiện Formosa ra toà.

Thứ đến, chính phủ không đại diện cho quyền lợi quốc gia để đàm phán, mà tự gán cho mình quyền đại diện cho những người dân bị thiệt hại. Trong khi đó, chỉ người dân mới có quyền đàm phán về quyền lợi cá nhân của mình và có quyền lựa chọn phương pháp đàm phán hay ra toà. Chính phủ chỉ có thể đàm phán về những thiệt hại Formosa đã gây ra cho môi trường Việt Nam nói chung mà sau này chính phủ phải dùng ngân sách nhà nước để khắc phục.

Cuộc đàm phán bí mật, cho ra đời một thoả thuận bí mật mà người dân chỉ biết là Formosa đồng ý trả 500 triệu USD bồi thường vào tài khoản chính phủ.

Sau cùng, chính quyền dùng thoả thuận bồi thường này để loại bỏ khả năng đưa vụ việc Formosa ra toà, kiên quyết ngăn cản mọi nỗ lực pháp lý của người dân.

***

Điều gì khiến cho chính quyền sợ giải quyết vụ việc qua con đường toà án đến vậy? Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần phải hiểu nếu không ra toà thì Formosa và chính quyền tránh được cái hại gì.

Thứ nhất, ra toà thì Formosa cầm chắc phần thua. Formosa đã chính thức thừa nhận sai phạm và bồi thường 500 triệu USD cho chính phủ. Không có cửa nào để họ thắng được vụ này.

Thứ hai, ra toà thì Formosa có thể phải bồi thường cao hơn con số 500 triệu USD rất nhiều. Theo quyết định 1880 thì chính phủ sẽ chỉ trả các thiệt hại của người dân trong tối đa 6 tháng (từ tháng 4 đến hết tháng 9/2016), trong khi thiệt hại không dừng lại ở đó. Đó là chưa kể chỉ có người dân các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên – Huế được bồi thường, trong khi thiệt hại về kinh tế chưa chắc đã chỉ nằm trong 4 tỉnh này. Và quan trọng nhất, chính phủ đàm phán mức bồi thường 500 triệu USD mà không căn cứ trên số liệu kê khai thiệt hại của các hộ dân.

Thứ ba, ra toà thì chính phủ và UBND tỉnh Hà Tĩnh có khả năng cao bị triệu tập với tư cách người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan. Toà án cần có các văn bản và ý kiến từ phía nhà nước về việc cấp phép đầu tư, xả thải, và thanh tra sai phạm. Khi đó, các sai phạm của chính phủ (nếu có) sẽ bị bộc lộ.

Thứ tư, trừ trường hợp đặc biệt, phiên toà dân sự này sẽ phải công khai. Khi đó, chính phủ sẽ đứng trước một áp lực cần phải công khai các sai phạm cụ thể của Formosa theo yêu cầu của nguyên đơn. Đồng thời, toà án có thể trưng cầu các mẫu xét nghiệm nước biển và thuỷ sản, nếu không muốn nói là nguyên đơn sẽ chủ động cung cấp các kết quả xét nghiệm này trước toà. Nguyên đơn cũng có thể chủ động điều tra tình hình ô nhiễm môi trường biển để thu thập chứng cứ, phục vụ cho phiên toà. Khi đó, chính phủ sẽ không thể kiểm soát được việc họ công bố các thông tin, số liệu môi trường khác với số liệu chính phủ công bố.

Thứ năm, nếu toà thụ lý đơn của một nhóm người dân bị thiệt hại thì rất có khả năng hàng trăm nghìn người khác cũng kiện theo. Vụ cá chết năm 2016 ảnh hưởng tới không chỉ ngư dân, mà còn là diêm dân (người làm muối), tiểu thương, các công ty thu mua hải sản, các nhà hàng, khách sạn, ven biển và nhiều dịch vụ ăn theo khác. Số người bị ảnh hưởng có thể lên tới hàng triệu. Khi đó, phong trào khởi kiện sẽ bùng nổ, kéo theo nhiều hệ luỵ về chính trị mà chính quyền hoàn toàn không sẵn sàng để đối phó.

Thứ sáu, nếu cho phép người dân khởi kiện, vụ án này sẽ tạo ra áp lực vô cùng lớn khiến chính quyền phải sửa luật, cho phép người dân khởi kiện tập thể. Hiện nay, người dân phải nộp đơn riêng lẻ thay vì nộp chung một đơn. Việc cho phép khởi kiện tập thể sẽ làm bùng phát phong trào khởi kiện trong các vụ án liên quan đến môi trường, đất đai, an toàn thực phẩm, vốn liên quan trực tiếp đến nhiều người.

***

Không ai biết đằng sau thoả thuận ngầm giữa chính phủ và Formosa là gì. Với chừng ấy cái hại thấy được ngay trước mắt, việc chính quyền loại bỏ toà án ra khỏi vụ việc này là điều dễ hiểu.

Nhưng sự ngăn cản của chính quyền không phải là hòn đá ngáng đường duy nhất, khiến cho đường ra toà trở thành cuộc vạn lý trường chinh.

Sự im lặng của báo chí chính thống gieo vào lòng xã hội một nỗi sợ hãi và ngờ vực. Ít có người dân bình thường nào biết đến vụ việc này, chứ đừng nói đến việc ủng hộ những người khiếu kiện hay giám sát hành xử của Formosa và chính quyền.

Không những thế, Thông tấn xã Việt Nam, Nhân Dân và VnExpress đều đưa tin một chiều theo hướng bất lợi cho đoàn khiếu kiện, mà không phỏng vấn họ để đối chiếu thông tin. Sự thiên vị của báo chí dành cho nhà nước càng làm cho nhiều người dân mất thiện cảm với đoàn khiếu kiện hơn.

Sự im lặng của hơn 500 đại biểu Quốc hội trước vụ kiện này là một hòn đá ngáng đường khác.13 đại biểu Quốc hội của tỉnh Nghệ An, với những Nguyễn Đắc Vinh, Nguyễn Thanh Hiền, Trần Văn Mão, tuyệt đối không có ý kiến gì trong những việc họ có trách nhiệm phải lên tiếng.

Toà án là người gác đền thờ Công Lý, chốt chặn cuối cùng về mặt thể chế trước khi một xã hội đổ vỡ niềm tin.

Toà án là chiếc van áp suất, là lối thoát giải quyết những xung đột xã hội, đưa xã hội về trạng thái yên ổn và hài hoà.

Hơn tất cả, toà án là con đường giải quyết xung đột bằng phương pháp hoà bình, phi bạo lực.

Chặn cửa toà chỉ đẩy người dân ra đường. Thao túng toà án, biến toà án thành công cụ chính trị của mình cũng chỉ đẩy người dân ra đường. Mà luật của đường phố thì rất khác với luật của toà.

Lịch sử sẽ gọi tên những kẻ phong toả con đường đến toà là thủ phạm tạo ra bất ổn xã hội.